Eveline Kroezen

Categorie archief: 'verbinden en leren'

Sep 6

Vuilnis

geplaatst om 16:39 in categorie Algemeen, verbinden en leren

Vorig jaar ben ik verhuisd. In mijn oude woonplaats hadden we voor ons afval een grijze en een groene ton. Groen afval moest in de groene ton en het overige afval in de grijze ton. De ene week zetten we de grijze ton aan de straat en werd deze geleegd, de andere week was de groene ton aan de beurt. Oud papier en glas brachten we zelf naar containers.

De gemeente waar ik nu woon heeft het anders geregeld. Op de hoek van de straat staat een container voor vuilniszakken en een container voor oud papier. De container voor het oud papier is vrij toegankelijk, voor de vuilniszakkencontainer heb je een pasje nodig. Dit systeem bevalt goed. Je kunt een volle vuilniszak of ander groot afval meteen weggooien. Ook hoef je niet in de gaten te houden wanneer de vuilnisman komt.

Er is echter een maar. De vuilniszakkencontainer heeft een sensor, die aangeeft wanneer de container vol is. Dan komt er een vuilniswagen om de container te legen. Maar deze vuilniswagen komt niet in het weekend. Dit heeft tot gevolg dat mensen in het weekend, als de container vol is, hun vuilniszakken naast de container zetten. Deze vuilniszakken worden open geknaagd en zo ontstaat er een flinke troep op straat. Onlangs kregen we een brief van de gemeente met het verzoek om geen vuilniszakken meer naast de container te zetten, als deze vol is, en de vuilniszak weer mee terug naar huis te nemen. Ik denk dat dat niet gaat werken. Waar moeten mensen hun volle vuilniszak bewaren? Bovendien is mijn ervaring dat je juist in het weekend veel afval hebt. Dat is immers de tijd om te klussen, schoon te maken en op te ruimen.

Ik vind het een systeemfout. Het is klantvriendelijk en waarschijnlijk ook efficiënt om de vuilnisophaal op maat te organiseren. Maar het kan toch niet zo zijn dat het systeem in het weekend niet werkt. Dan is het proces naar mijn idee niet goed doordacht en hapert het. De gemeente heeft nu aan de gebruiker gevraagd om zich aan het systeem aan te passen.

De moraal van dit verhaal? Denk van tevoren nieuwe processen goed door, ook hoe het proces ’s avonds en in het weekend verloopt. En als je ervoor kiest om op maat te werken, zorg er dan voor dat je ook echt op maat kunt werken.

   

Geen reacties » | Permanente link

Jun 25

Gezocht: leidingnemende

geplaatst om 15:11 in categorie Leiderschap, verbinden en leren

Op You Tube staat een filmpje, waarin jongeren vertellen over hun ervaringen met scrum in het onderwijs. https://www.youtube.com/watch?v=HxckY6zwCo8. Het is mooi om te zien hoe zelfbewust deze jongeren vertellen over de zaken waar ze goed en waar ze niet goed in zijn. Maar daar wil ik het in deze blog verder niet over hebben.

In het filmpje vertelt een meisje dat zij niet zo’n leidingnemende is. Dat bracht mij een moment van inzicht. Het meisje had het niet over leiding geven maar over leiding nemen. Dat is wat we nodig hebben voor zelfsturende, zelforganiserende, zelfstandige of hoe ze ook mogen heten teams. Medewerkers die van nature de leiding nemen. Geen leidinggevenden, maar leidingnemenden.

Leidingnemende. Mijn spellingchecker kent het woord nog niet. En ook bij van Van Dale is het woord niet bekend. Ik wil het woord, maar natuurlijk vooral de achterliggende gedachte, graag promoten. Ik zie de personeelsadvertentie al voor me. Gezocht: leidingnemende.

   

Geen reacties » | Permanente link

Gisteren ben ik naar ‘Eye in the sky’ van Gavin Hood geweest. Deze film gaat in essentie over de vraag of je de levens van een paar mensen mag opofferen om veel meer mensen te redden. De film laat ook zien hoe moeilijk het is om daar een beslissing over te nemen. De film deed mij denken aan een college van de filosoof Edgar Karssing, dat ik enkele jaren geleden op Nijenrode volgde. Karssing maakte tijdens dit college op een beeldende manier duidelijk dat een keus tussen een goed en een slecht alternatief niet moeilijk is. Maar het is wel moeilijk om een keus tussen twee slechte alternatieven te maken.

In de zorg staan we vaak voor dergelijke keuzes. Denk bijvoorbeeld aan de keus om het been van een tiener te amputeren om zijn leven te redden. Leven met één been heeft forse en blijvende consequenties. Maar als het been niet geamputeerd wordt, zal de jongere overlijden. Dat is nog een relatief makkelijke keus tussen twee slechte alternatieven. Het wordt al lastiger om te kiezen tussen een zware chemokuur, die veel bijwerkingen met zich mee brengt, en die mogelijk levensverlengend kan zijn en de keus om niet te behandelen. En zo zijn er veel meer voorbeelden te bedenken.

Ook op bestuurlijk niveau doen zich geregeld dergelijke dilemma’s voor. Als ik aan bestuurders vraag waar zij wakker van liggen, antwoorden zij meestal dat zij wakker liggen van het ontslaan van medewerkers. Ook dat is zo’n keus tussen twee slechte alternatieven. Het is heel vervelend om een groep medewerkers te ontslaan. Maar het is nog vervelender als de organisatie een kans loopt om failliet te gaan. Het is niet makkelijk om dergelijke keuzes te maken en het vraagt moed om dergelijke beslissingen te nemen. Morele moed noemt Karssing dat. Ik wens iedereen die een keus moet maken tussen twee slechte alternatieven veel morele moed.

   

Geen reacties » | Permanente link

Oct 15

Doe toch niet zo raar………

geplaatst om 17:23 in categorie Algemeen, ggz, verbinden en leren

Onlangs liep ik van het station naar een afspraak in de stad. Onderweg kwam ik een wegversperring tegen, waar ik zelfs als voetganger niet langs kon. Er stonden meerdere politieauto’s en ook de buurt was in groten getale uitgelopen.

Op het balkon van de vierde verdieping stond een naakte vrouw te schreeuwen, ze was duidelijk in de war. Iedereen stond ernaar te kijken, de politiemensen praatten in hun mobilofoons en de vrouw op het balkon werd steeds drukker en wilder.

Op een gegeven moment kwam er iemand, ik vermoed een hulpverlener. Zij riep naar de vrouw op het balkon: “Astrid, wat is er toch aan de hand? Doe toch niet zo raar. Trek wat kleren aan en doe de deur open. Daar staan mensen die je willen helpen.” Ik zal niet zeggen dat het meteen werkte, maar na korte tijd trok de naakte vrouw een ochtendjas aan en even later verdween ze van het balkon.

Zo zie je maar dat je ook tegen verwarde mensen het beste heel gewoon kunt doen.

   

Geen reacties » | Permanente link

Mijn man en ik hebben samen drie kinderen. Ik heb mezelf lange tijd gezien als een moeder, die haar kinderen veel ruimte geeft en die hen stimuleert om zo zelfstandig mogelijk te zijn. Totdat ik een paar weken naar het buitenland moest. De kinderen waren 3, 5 en 7 jaar en mijn man zorgde in die weken alleen voor hen. Toen ik terug kwam hadden alledrie de kinderen een sprong gemaakt in hun zelfstandigheid. De oudste ging alleen naar school, de middelste belde zelf vriendjes om iets af te spreken en de jongste kon zich ineens alleen aankleden. Blijkbaar konden de kinderen toch meer dan ik dacht en had ik ze kleiner gehouden dan nodig was.

De laatste paar jaar heb ik veel opdrachten gedaan bij zorginstellingen, die met zelfsturende teams gingen werken. Ik heb zelfsturende teams ingevoerd en bestuurders daarover geadviseerd. Ik hoor en zie daarbij steeds hetzelfde. Ik hoor dat bestuurders zich afvragen of hun medewerkers het wel aan kunnen om zelfstandiger te werken. En ik zie dat medewerkers daar over het algemeen heel goed toe in staat zijn. Ik zie dat het ze, weliswaar met vallen en opstaan, lukt om met elkaar de taken te verdelen en problemen op te lossen. Ik zie ook dat leidinggevenden moeite hebben om hun medewerkers los te laten en hen vertrouwen te geven. Leidinggevenden hebben de neiging om in te grijpen als het maar even mis dreigt te gaan, waardoor medewerkers niet leren hoe ze zelf dingen kunnen oplossen.

Ik moet dan altijd denken aan de sprong, die mijn kinderen maakten in hun ontwikkeling, toen ze meer ruimte kregen van hun vader. Zelfsturing vraagt dus niet alleen een andere werkwijze van de medewerkers, het vraagt vooral om een andere stijl van leidinggeven.

   

Geen reacties » | Permanente link

Oct 23

Signatuur

geplaatst om 14:15 in categorie De psychologie van het besturen, verbinden en leren

Deze week bezocht ik de expositie “Connected & Redefined” van couturier Mart Visser in het Museum Jan van der Togt. Bij deze expositie zijn zowel kledingstukken, die Mart Visser heeft ontworpen, als gezichten, die hij heeft geschilderd, te zien. Ik had de eer om door Mart Visser zelf rondgeleid te worden. Hij liet zien dat er overeenkomsten zijn tussen zijn kleding en zijn schilderijen, onder andere in kleur en belijning. Hij noemt dit zelf zijn signatuur, zijn handtekening. Ook liet hij zien dat zijn signatuur in essentie al zijn hele leven hetzelfde is.

Ik denk dat bestuurders ook een eigen signatuur hebben. Dat zij een herkenbare stijl hebben, die door de jaren heen min of meer hetzelfde blijft. En dat zij organisaties creëren, waarin die stijl op een of andere manier herkenbaar is. In de psychologie van het besturen spreken wij over de spiegel van de bestuurder. Dit betekent dat de organisatie op de bestuurder gaat lijken en dus ook als een soort spiegel voor de bestuurder kan fungeren. Als je de organisatie kent, ken je de bestuurder. Dat zou wel eens te maken kunnen hebben met de signatuur van een bestuurder.

Het zou naar mijn idee goed zijn als bestuurders hun eigen signatuur kennen en herkennen. En het zou nog mooier zijn als ze daar net zo gloedvol over zouden kunnen vertellen als Mart Visser dat deed.

Overigens was de tentoonstelling zeer de moeite waard.

   

Geen reacties » | Permanente link

Onlangs bezocht ik een bijeenkomst voor toezichthouders van de maatschappelijke organisaties op het gebied van wonen, welzijn en zorg in de regio Kennemerland. Het doel van de bijeenkomst was om elkaar beter te leren kennen. De opkomst was groot en de aanwezige toezichthouders waren het erover eens dat het nuttig was om elkaar te ontmoeten.

Tijdens deze bijeenkomst werden een aantal dilemma’s heel duidelijk zichtbaar. Wat kun je bijvoorbeeld wel vertellen over de organisatie waar je toezichthouder bent en wat niet? Kun je een rol spelen in het bevorderen van de samenwerking tussen organisaties? Wat doe je als je het beeld dat een toezichthouder van zijn organisatie schetst niet herkent?

Het meest interessante dilemma vond ik echter het spanningsveld tussen het organisatiebelang en het maatschappelijk belang. Er kwamen een aantal voorbeelden naar voren, waarbij het organisatiebelang anders was dan het maatschappelijk belang. Wat is dan de rol van de toezichthouder? Moet hij gaan voor het belang van de organisatie, waar hij toezichthouder is, of moet hij het maatschappelijk/regionaal belang voor ogen houden? En kan een toezichthouder vanwege dat maatschappelijk belang contact zoeken met toezichthouders van andere organisaties in de regio?

Het zijn dilemma’s waar ik niet meteen een antwoord op heb. Ik ben benieuwd hoe u daar over denkt.

   

Geen reacties » | Permanente link

Sep 16

Risico en transitie

geplaatst om 22:01 in categorie verbinden en leren

Onlangs ontmoette ik de eigenaar van een groot, succesvol bedrijf. Het bedrijf ontwikkelt nieuwe diensten en zet deze in de markt. De eigenaar vertelde dat hij stuurt op het nemen van risico. Hij wil dat zijn bedrijf echt vernieuwend is en dus niet doet wat anderen al doen. En bij vernieuwing hoort uitproberen en mislukken. Hij gaat ervan uit dat 80% van de projecten van het bedrijf niet tot succes zal leiden. En daar stuurt hij dan ook op. Medewerkers die teveel succesvolle projecten hebben worden ter verantwoording geroepen. Er wordt gekeken of of zij wel vernieuwend genoeg zijn en of zij wel voldoende risico nemen. De medewerkers die ik sprak vonden het heerlijk om in een dergelijke omgeving te werken. Vooral het feit dat zij mogen experimenteren en fouten mogen maken vinden zij een verademing. Het geeft hen een veilig gevoel.

In zorg en welzijn wordt er steeds meer gestuurd op het vermijden en het beheersen van risico’s. Zowel op clientniveau als op instellingsniveau is het minimaliseren van risico’s een belangrijk thema. Daar is op zich niets mis mee. Maar het leidt wel tot een beheersmatige cultuur, waarin fouten eigenlijk niet kunnen.

Tegelijkertijd zijn er grote transities gaande in de jeugdzorg en in de langdurige zorg. Deze transities moeten ertoe leiden dat de zorg verandert en vernieuwt. Maar hoe kan de zorg vernieuwen als we geen risico nemen? Hoe kunnen we experimenteren als we niet mogen mislukken? Hoe kunnen we ontwikkelen als we daar geen budget voor beschikbaar stellen?

   

Geen reacties » | Permanente link

Jun 4

Tom Tom gedrag

geplaatst om 15:52 in categorie Leiderschap, verbinden en leren

Ik ben dol op mijn Tom Tom. Voor zo iemand als ik, die niet behept is met een goed richtingsgevoel, is een apparaat dat precies vertelt hoe je moet rijden een uitkomst. Ik ben er in korte tijd afhankelijk van geraakt en heb geen papieren kaarten meer in de auto liggen.

Toch merk ik dat ik, zeker in tijden dat ik veel in de auto zit, geregeld fout rijd. Dat ligt niet aan mijn Tom Tom, dat ligt aan mij. Soms ben ik zo met andere dingen bezig, dat ik niet meer naar de instructies van mijn Tom Tom luister en daardoor een afslag mis. Ook mis ik wegomleidingen. Ik let namelijk helemaal niet meer op bewegwijzering, dat doet mijn Tom Tom immers voor mij!

Ik denk dat veel medewerkers op dezelfde manier in elkaar zitten. Hoe meer instructies wij hen geven, hoe minder ze zelf nadenken. Daardoor lopen ze het risico dat ze een instructie missen of niet in de gaten hebben dat er iets in de omgeving is veranderd. Instructies en hulpmiddelen zijn nuttig. Maar ze moeten niet leiden tot Tom Tom gedrag.

 

 

 

   

Geen reacties » | Permanente link

Apr 27

Wet Langdurige Zorg

geplaatst om 13:28 in categorie Algemeen, Ruim denken, verbinden en leren

Deze week stemde de Tweede Kamer in met de Wet Langdurige Zorg. Daarmee is de overheveling van een deel van de langdurige zorg en de bezuinigingen die daarmee gepaard gaan, een feit. Veel mensen die in de zorg werken, uiten hun zorg over deze transitie. Ze zijn bang dat bepaalde groepen tussen wal en schip zullen vallen en dat de gemeenten niet in staat zijn om deze zorg op een goede manier in te richten.

Deze week gaf ik toevallig ook een presentatie over de ontwikkelingen in de zorg aan een vrouwennetwerk, waar ik lid van ben. In dit netwerk zitten vrouwen die een hogere functie hebben in het bedrijfsleven, ik ben het enige lid dat in de zorg werkt. Hun reactie op de transities in de zorg was voor mij heel verfrissend. Zij kwamen namelijk niet met allerlei problemen en knelpunten. Nee, zij kwamen spontaan met oplossingen. De een wilde een soort bejaardentehuis beginnen op de bovenste verdieping van een hotel in Den Haag. Een ander vond dat je zelf de verantwoordelijkheid moet nemen en rond je 70e moet verhuizen naar een geschikte woning. Daar kun je dan met leeftijdsgenoten “lekker klaverjassen”. Weer een ander bedacht een concept voor ouderenwoningen met verschuifbare muren. Afhankelijk van de ruimte die je nodig hebt en die je kunt overzien, maak je een groter of kleiner appartement.

Het zette me aan het denken. Natuurlijk zullen er dingen mis gaan in de transities. Maar helpt het om daar alle aandacht op te richten? Is het niet beter om op zoek te gaan naar nieuwe oplossingen en daar mensen die niet uit de zorg komen, bij te betrekken? Moeten we niet vertrouwen op het vermogen van de maatschappij om nieuwe oplossingen te ontwikkelen? De tijd zal het leren. Een ding weet ik zeker. Het geeft mij veel meer energie om over nieuwe oplossingen te praten dan om me zorgen te maken over de dingen die verloren gaan.

   

Geen reacties » | Permanente link

Wilt u deze berichten via de email?


Zoeken